25 Sep 2026
|
2 min read
Als de gemeente halverwege de wedstrijd de spelregels verandert
J
Jan Veenstra
Auteur
Je begint in 2023 met een CPO. De gemeente noemt een grondprijs van 50 euro per vierkante meter. Je gaat rekenen, overlegt met anderen, regelt financiering en maakt plannen voor je toekomstige huis. Jaren later zegt dezelfde gemeente: jammer, de grond is inmiddels meer waard. En oh ja, er komen ook nog plankosten bij.
Welkom in Coevorden, waar de spelregels blijkbaar veranderen zodra het spel al begonnen is.
Voor de mensen die al sinds 2023 bezig zijn, is dit geen theoretische discussie over grondprijzen en taxaties. Het gaat om hun huis, hun hypotheek en uiteindelijk de vraag of hun droom nog wel betaalbaar is.
De gemeente kan natuurlijk zeggen dat de markt is veranderd. Dat klopt. De bouwkosten zijn gestegen, de rente is veranderd en grondprijzen bewegen mee. Maar één ding is níét veranderd: deze inwoners zijn niet in 2026 aan hun CPO begonnen. Zij zijn er al jaren mee bezig.
En dus rijst een simpele vraag: wie draait er op voor het feit dat de gemeente nu andere financiële uitgangspunten hanteert dan waarmee deze mensen begonnen?
Wethouder Wouter Bloemberg zegt dat hij de zorgen deelt en dat de gemeente onderzoekt welke leningen of subsidies mogelijk zijn. Prima. Maar ondertussen tikt de klok door en stijgen de kosten verder. Voor iedere deelnemer die afhaakt omdat het financieel niet meer lukt, wordt de CPO kleiner en het oorspronkelijke plan onzekerder.
Het doet denken aan een voetbalwedstrijd waarin de scheidsrechter bij rust zegt: “We hebben toch nog even naar de regels gekeken. Vanaf de tweede helft telt een doelpunt alleen als het drie punten oplevert.”
Zo werkt vertrouwen natuurlijk niet.
De gemeenteraad zou daarom niet alleen moeten vragen wat juridisch mogelijk is, maar vooral wat bestuurlijk fatsoenlijk is. Wat is er in 2023 precies afgesproken? Waar konden de deelnemers redelijkerwijs op rekenen? Waarom worden plankosten nu pas opgevoerd? En waarom zou een gestegen marktwaarde automatisch volledig bij deze groep op het bordje moeten komen?
Erfpacht of grondpacht kan een oplossing zijn. Een overgangsregeling misschien ook. En als de gemeente werkelijk wil dat deze CPO's doorgaan, zal zij meer moeten doen dan opnieuw een gesprek plannen en vervolgens melden dat er een onderzoek loopt.
Want inwoners die zelf het initiatief nemen om woningen te bouwen, zouden geen speelbal moeten worden van veranderend gemeentelijk beleid.
Een gemeente mag haar beleid aanpassen. Maar wie halverwege de wedstrijd de spelregels verandert, moet niet verbaasd zijn als de spelers boos worden.
En gemeenteraad: kijk dus niet alleen naar wat volgens de regels mág.
Kijk ook eens naar wat je deze inwoners in 2023 hebt laten geloven.
Want een afspraak is pas echt iets waard als hij ook standhoudt wanneer het de gemeente financieel minder goed uitkomt.
Voor de mensen die al sinds 2023 bezig zijn, is dit geen theoretische discussie over grondprijzen en taxaties. Het gaat om hun huis, hun hypotheek en uiteindelijk de vraag of hun droom nog wel betaalbaar is.
De gemeente kan natuurlijk zeggen dat de markt is veranderd. Dat klopt. De bouwkosten zijn gestegen, de rente is veranderd en grondprijzen bewegen mee. Maar één ding is níét veranderd: deze inwoners zijn niet in 2026 aan hun CPO begonnen. Zij zijn er al jaren mee bezig.
En dus rijst een simpele vraag: wie draait er op voor het feit dat de gemeente nu andere financiële uitgangspunten hanteert dan waarmee deze mensen begonnen?
Wethouder Wouter Bloemberg zegt dat hij de zorgen deelt en dat de gemeente onderzoekt welke leningen of subsidies mogelijk zijn. Prima. Maar ondertussen tikt de klok door en stijgen de kosten verder. Voor iedere deelnemer die afhaakt omdat het financieel niet meer lukt, wordt de CPO kleiner en het oorspronkelijke plan onzekerder.
Het doet denken aan een voetbalwedstrijd waarin de scheidsrechter bij rust zegt: “We hebben toch nog even naar de regels gekeken. Vanaf de tweede helft telt een doelpunt alleen als het drie punten oplevert.”
Zo werkt vertrouwen natuurlijk niet.
De gemeenteraad zou daarom niet alleen moeten vragen wat juridisch mogelijk is, maar vooral wat bestuurlijk fatsoenlijk is. Wat is er in 2023 precies afgesproken? Waar konden de deelnemers redelijkerwijs op rekenen? Waarom worden plankosten nu pas opgevoerd? En waarom zou een gestegen marktwaarde automatisch volledig bij deze groep op het bordje moeten komen?
Erfpacht of grondpacht kan een oplossing zijn. Een overgangsregeling misschien ook. En als de gemeente werkelijk wil dat deze CPO's doorgaan, zal zij meer moeten doen dan opnieuw een gesprek plannen en vervolgens melden dat er een onderzoek loopt.
Want inwoners die zelf het initiatief nemen om woningen te bouwen, zouden geen speelbal moeten worden van veranderend gemeentelijk beleid.
Een gemeente mag haar beleid aanpassen. Maar wie halverwege de wedstrijd de spelregels verandert, moet niet verbaasd zijn als de spelers boos worden.
En gemeenteraad: kijk dus niet alleen naar wat volgens de regels mág.
Kijk ook eens naar wat je deze inwoners in 2023 hebt laten geloven.
Want een afspraak is pas echt iets waard als hij ook standhoudt wanneer het de gemeente financieel minder goed uitkomt.